Iran de derde revolutie

Van IranActua Encyclopedie

[bewerken] Informatie

Titel: Iran de derde revolutie

Auteur: Dirk Tieleman

Illustratie: Jan Verelst

Uitgever: Canvas

Jaar: 2009

ISBN10: ISBN 905617939X

ISBN13: ISBN 9789056179397

Aantal Pagina's: 240

[bewerken] Beschrijving

Iran is toe aan zijn derde revolutie in vijftig jaar tijd. De eerste is de 'witte revolutie' van de sjah van 1963. Het land klimt uit de Middeleeuwen en wordt de 21ste eeuw in gekatapulteerd. De tweede is de 'zwarte revolutie' van Khomeini van 1979. Het land keert terug naar de Middeleeuwen, naar het fundament van de islam in de 7de eeuw. De derde – groene – revolutie staat eraan te komen. De nieuwe generaties staan klaar om het roer om te gooien.

Niemand kan er beter over vertellen dan Dirk Tieleman. Al zeer vroeg reist hij door het land. Als jonge man maakt hij kennis met het regime van de sjah en de verwestersing van het Iraanse volk.

Als jong VRT- journalist verslaat hij de revolutie van Khomeini en de terugkeer naar het fundament van de islam. Jaren blijft hij het land volgen voor radio en tv.

Hij beschrijft de Iraanse revolutie van 1979 als een historische omwenteling, net als de Franse van 1789 en de Russische van 1917. Na een snelle opstand met weinig slachtoffers en een grote consensus radicaliseert de revolutie. (Dat gebeurt in Frankrijk met Robespierre en het rationalisme, in de Sovjet-Unie met Stalin en het communisme, in Iran met Khomeini en het fundamentalisme).

Onlangs is hij er anoniem teruggekeerd. Voor Canvas is hij is op zoek gegaan naar het dagelijkse leven achter het nieuws.

In dit boek overspant hij vijftig jaar geschiedenis gekruid met persoonlijke anekdotes en adembenemende belevenissen.

[bewerken] Recenties

• Er zijn redenen te over voor de vernieuwde aandacht voor Iran in onze media: de verkiezingen van juni, de straatprotesten die daarop volgden en de wereld rondtwitterden én de hardhandige manier waarop het politieke tweespan Khamenei-Ahmedinejad de miljoenen Iraniërs opnieuw in hun conservatieve gareel proberen te krijgen. De actualiteit heeft echter ook diepe historische wortels, die veel minder onder de aandacht komen: het gefnuikte nationalisme van Mossadeq in de vroege jaren vijftig, het regime van sjah Reza Pahlavi dat degradeerde van opulente oriëntaalse grandeur tot ordinaire repressiestaat, de volksopstand van 1979 en de islamitische republiek onder ayatollah Khomeiny die daarop volgde... Dirk Tieleman heeft de turbulente geschiedenis van Iran op de eerste rij meegemaakt, en hij heeft zijn notities uit 1969, 1979 en 2009 (en heel wat tussenliggende jaren en bezoeken) uitgeschreven in een boek dat perfect het midden houdt tussen reisherinneringen en historische analyse van de huidige maatschappelijke problemen in Iran. Er zitten grote gaten in de journalistieke relatie van Tieleman met Iran, vooral na de Iran-Irak-oorlog van de jaren tachtig, en die worden in het boek een beetje onhandig opgevuld met verhalend commentaar op die periode, maar dat is een kleine schoonheidsfout. Wie de beleidskeuzes en journalistieke prioriteiten van de huidige VRT bekijkt, staat er bij het lezen van De derde revolutie van versteld hoeveel tijd en ruimte er ooit op de BRT was voor achtergrondreportages, langetermijnwerk en journalistieke deontologie. Op blz. 106 noteert Tieleman zijn journalistieke drijfveer: ‘Wie alleen beschrijft, blijft steken aan de oppervlakte en dat gebeurt in de internationale verslaggeving over de gebeurtenissen in Iran maar al te vaak.’ Het was toen 1978. Twintig jaar later was dezelfde Tieleman een van de voortrekkers binnen de VRT van de kortere, snellere en toegankelijkere berichtgeving. Onbedoeld wellicht, maar daardoor bleef de berichtgeving van de openbare omroep steeds vaker steken aan de oppervlakte. Nog eens tien jaar later is Tieleman gelukkig terug op het journalistiek pad. Met De derde revolutie bewijst de auteur twee dingen. Eén: hij is nog altijd de door mensen bewogen journalist die we ons herinneren uit de dagen in Teheran, de bergen van Afghanistan en de weidse wegen van Centraal-Azië. Twee: volgehouden aandacht voor thema’s en regio’s over decennia kan resulteren in heel toegankelijke inzichten en analyses, die tegelijk genuanceerd zijn en aandacht hebben voor de complexiteit van elk groot wereldgebeuren. (MO, Gie Goris)